केशव विश्वकर्मा
मुस्ताङ, २३ कात्तिक । नेपाल र चीनबीच ७ वटै नाका खोल्ने व्यापारिक सम्झौता भएसँगै चीनको एक टोली मुस्ताङ आइपुगेको छ ।
मुस्ताङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश बहादुर अधिकारी नेतृत्वको ६ सदस्यीय नेपाली टोलीले छिमेकी जिल्ला तिब्बतको ढोङवासेनका काउन्टी चिफ माइझ्जुङ र सुरक्षा प्रमुख एक्जुमेटिभ चिफ डेन्जिङसँग शुक्रबार लोमान्थाङमा भेटवार्ता गरेको छ ।
वार्ताको क्रममा तिब्बती (चिनियाँ) पक्षले नेपालतर्फको सुरक्षा लगायतका सबै पूर्वाधार निर्माण गरी राजदूतावास मार्फत नाका खोल्न प्रक्रिया अगाडि बढाउने वित्तिकै आफूहरु नाका खोली द्धिपक्षीय व्यापार गर्न तयारी अवस्थामा रहेको र नेपालतर्फबाट प्रक्रिया अगाडि बढाउन ढिलाई नगर्न आग्रह गरेका छन् ।
चीन संग सीमाना जोडिएको उपल्लो मुस्ताङको कोरला नाकाको भौतिक अवस्था (सडक र पूर्वाधार) बारे अध्ययन गर्न उपल्लो मुस्ताङ पुगेको प्रजिअको टोलीले चिनियाँ पक्षसँग भेटवार्ता गरेको हो ।
कोरला नाका खोल्नको लागि त्यसको भौतिक अवस्था (सडक र पूर्वाधार) बारे प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश बहादुर अधिकारी नेतृत्वमा स्थानीय विकास अधिकारी हरि प्रसाद बास्तोला, भीमदल गणका कर्णेल अर्जुन बस्नेत, प्रहरी निरीक्षक राजकुमार रावल, सशस्त्र प्रहरी निरीक्षक हिमनाथ कंडेल र जिल्ला प्रशासन कार्यालयका शाखा अधिकृत महेन्द्र बहादुर थकालीसहितको ६ सदस्यीय टोलीले स्थलगत अध्ययन गरेको छ ।
प्रजिअ अधिकारी नेतृत्वको टोलीले जोमसोमदेखि कागबेनी, छुसाङ, चैले, झैते, घमी, चराङ, लोमान्थाङ, छोसेर र छोन्हुपदेखि कोरलासम्मको सडकको अवस्था अवलोकन गरेको छ । तिब्बत नाका जोड्ने चैलेस्थित कालीगण्डकीमा २०७१ असारमा डोलीडार कम्पनीसंग ठेक्का सम्झौता गरिएको पक्की पुलको निर्माण कार्य शुरु गर्न लागिएको प्रजिअ अधिकारीले बताए ।
अनुगमनको क्रममा चैलेदेखि समरको उकालोको सडकमा ठूला गाडीहरु संचालनको लागि मोड सुधार वा बैकल्पिक सडक निर्माण गर्नुपर्ने अवस्था देखिएको, समर भिरको ट्रिपल आर एसडिपीको आयोजनाको अख्तियारद्धारा रोकिएको बाटोको ट्रयाक खोल्नुपर्ने र घमी खोला, चराङ खोला, लोमान्थाङ खोला छोसेर खोलामा पुल वा कल्वर्ट बनाउनुपर्ने देखिएको छ ।
सडकको स्तरोन्नती तथा भौतिक पूर्वाधार निर्माणको जिम्मा ठेकेदार कम्पनी वा नेपाली सेनालाई दिँदा उपयुक्त हुने प्रजिअ अधिकारीले बताए । सीमा क्षेत्रमा पर्याप्त जग्गा भएकोले भन्सार तथा गोदाम, अध्यागमन, क्वारेन्टाइन, सीमा सुरक्षा, बैंक लगायतका पूर्वाधार निर्माणको तयारीमा लाग्नुपर्ने प्रजिअ अधिकारीको भनाई छ ।
उनले भने- उच्च हिमाली क्षेत्र भएकाले त्यस क्षेत्रमा बढी चिसो हुँने हुँदा विद्युत लगायतका इनर्जीको उचित व्यवस्थापन गर्नुपर्छ । साथै नेपाली सेनाको पोष्ट उक्त क्षेत्रमा राख्ने योजना भएकाले पोष्टको लागि जग्गा पनि हेरिएको भीमदल गणका प्रमुख सेनानी अर्जुन बस्नेतले बताए
प्रजिअ अधिकारीका अनुसार तिहार लगत्तै नाकाको पूर्वाधारको लागि जग्गा प्राप्ती गर्न नापी टोलीलाई त्यसतर्फ पठाउने र नेपाल तर्फको आन्तरिक पूर्वाधार निर्माण गर्न जिल्ला प्रशासन कार्यालय र सरोकारवाला निकायसंग समन्वय गरी छिटोभन्दा छिटो काम अगाडि बढ्नेछ ।
जिल्ला सदरमुकाम जोमसोमदेखि एक सय किलोमिटर उत्तरतर्फ अवस्थित कोरला नाकालाई निर्माणको अन्तिम चरणमा रहेको रुपन्देहीको बेलहियादेखि लोमान्थाङ सम्मको ४०६ किलोमिटर चीन र भारत जोड्ने छोटो दुरीको कालीगण्डकी करिडोरले पनि समेटेको छ ।
कोरला नाका सञ्चालनमा आउन सकेमा ब्यापारमा भारतसंगको परनिर्भरता हट्ने, धौलागिरी क्षेत्र ब्यापारीक केन्द्रको रुपमा विकास हुने मात्र नभई कालीगण्डकी करिडोरमा जलविद्युत र पर्यटन विकासमा पनि महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने बताइएको छ ।
६ गाविसलाई लाखौंको खाद्य सामग्री अनुदान
सो अवसरमा शुक्रबारै तिब्बतले उपल्लो मुस्ताङको सिमावर्ती ६ गाविसहरुलाई विगतको सम्झौता अनुुसार अनुदान स्वरुप दिँदै आएको गैर खाद्य वस्तु सिमेन्ट, छड, जस्ता र खाद्य वस्तु चिनी, भोटेचिया, चामल, उवा, नुन लगायतका सामग्री वितरण गरेको छ ।
उक्त सामग्री स्थानीयको माग अनुसार तिब्बती पक्षले उपलब्ध गराउँदै आएको र यसवर्ष ३० लाख नेपाली रुपैयाँ बराबरको समाग्री उपलब्ध गराएको लोमान्थाङका गाविस सचिव घ्यूर्मि आङग्याल विष्टले जानकारी दिए ।
